Tabela İzni ve Tabela Yönetmeliği: Belediyeden Ruhsat Nasıl Alınır?

Tabela yönetmeliği, belediyelerin cephelere, bahçelere ve kamusal alanlara konulacak tabela ve reklamların ölçüsünü, yerini ve izin şartlarını belirlediği yerel düzenlemedir. Türkiye'de tüm illeri kapsayan tek bir tabela yönetmeliği yoktur; her büyükşehir veya belediye kendi yönetmeliğini çıkarır. İstanbul'da il genelinde İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin İstanbul Reklam, İlan ve Tanıtım Yönetmeliği uygulanır ve tabela izni ilgili belediyeden alınır.

Bu rehberde tabela izninin kimden alındığını, başvuruda istenen belgeleri, zemin kat tabelası, çatı tabelası, totem ve tente gibi uygulamalardaki ölçü sınırlarını, izin süresini ve izinsiz tabelanın sonuçlarını, İstanbul'da uygulanan yönetmelik metnine dayanarak anlatıyoruz. 1993'ten beri tabela tasarlayan, atölyesinde üreten ve montajını yapan bir firma olarak, projelerde en sık karşılaştığımız izin sorunlarını da ayrı bir başlıkta topladık.

Önemli not: Yazıdaki ölçü ve kurallar, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin 2017 tarihli İstanbul Reklam, İlan ve Tanıtım Yönetmeliği metnine dayanır. Yönetmelikler zaman zaman değiştirilir ve ilçe belediyeleri uygulamada ek şartlar arayabilir. Başvurudan önce güncel kuralları mutlaka belediyenize teyit ettirin. İstanbul dışındaysanız kendi büyükşehir veya ilçe belediyenizin tabela yönetmeliğine bakmanız gerekir.

Tabela Yönetmeliği Nedir, Hangi Kanuna Dayanır?

İstanbul Reklam, İlan ve Tanıtım Yönetmeliği'nin dayanak maddesine göre yönetmelik, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesinin (b) ve (n) bentleri ile 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin (g) bendine dayanılarak hazırlanmıştır. Yani belediyeler, kent estetiğini korumak ve görüntü kirliliğini önlemek için tabela ve reklamları düzenleme yetkisini bu kanunlardan alır.

Yönetmeliğin amacı, İstanbul il sınırlarındaki reklam, ilan ve tanıtım uygulamalarını düzenlemek ve bunların yol açabileceği görüntü kirliliğini ortadan kaldırarak kent estetiğine katkıda bulunmaktır. İlçe belediyeleri de bu çerçevede kendi sorumluluk alanlarında izin verir ve denetim yapar.

Tabela "tanıtım" mı, "reklam" mı?

Yönetmelik iki kavramı birbirinden ayırır ve bu ayrım izin sürecini doğrudan etkiler:

• Tanıtım elemanı: Bir işyerinin kendi faaliyet gösterdiği yerde, kendisini temsil eden logo, marka, ticari ad veya unvanını taşıyan ışıklı ya da ışıksız elemanlardır. Dükkânınızın üstündeki isim tabelası bu gruba girer.
• Reklam elemanı: Bir mal, hizmet veya markayı tanıtmak, satışını artırmak amacıyla yayınlanan ticari mesajlardır. Bina sağır duvarındaki bir ürün reklamı bu gruba girer.

Yönetmeliğe göre tanıtım uygulamaları hiçbir şekilde reklam unsuru içeremez. Ancak bayilik sözleşmesi bulunan işyerlerinin tanıtım uygulamasında bayisi olduğu firmanın ismi yer alabilir; yalnızca satış sözleşmesi olanların ismi yer alamaz. Bu yüzden dükkân tabelasına kampanya veya ürün reklamı eklemek, tabelanın niteliğini değiştirebilir.

Tabela İzni Kimden Alınır?

Yönetmeliğin 10. maddesi izin verme yetkisini ikiye ayırır:

İBB'nin ilan reklam vergisine ilişkin sıkça sorulan sorular belgesinde de ana arterlerde reklamı olacak mükelleflerin her türlü reklam unsurunu uygulamadan önce Kentsel Tasarım Müdürlüğü'nden izin alması gerektiği belirtilir. İşyerinizin ana arter üzerinde olup olmadığını ilçe belediyenizden öğrenebilirsiniz.

Otoyol çevresi ve tescilli binalar

Yönetmeliğin genel ilkelerine göre erişme kontrollü karayolu (otoyol) etki alanındaki yerlerde reklam ve tanıtım uygulamalarına ilgili Karayolları Bölge Müdürlüğü'nün görüşü doğrultusunda izin verilir. Tarihi ve tescilli binalara tanıtım uygulaması konulması ise ilgili Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü görüşüne bağlıdır. Tescilli yapılar ve bunlarla komşuluk ilişkisi olan yapıların cepheleri reklam alanı olarak kullanılamaz.

Tabela İzni İçin Gerekli Belgeler

Yönetmeliğin 12. maddesi, bina cephesine veya bahçesine konulacak tanıtım uygulamaları (yani işyeri tabelaları) için şu belgeleri sayar:

1. Dilekçe: Vergi numarası belirtilerek.
2. Ölçülendirilmiş tasarım örneği: Tabelanın en, boy ve derinlik ölçülerini gösteren çizim.
3. Geniş açılı fotoğraf: Tanıtım uygulamasının yerinin işaretlendiği cephe fotoğrafı.
4. Kira kontratı veya tapu örneği.
5. 1/1000 ölçekli hâlihazır harita: Kadastral sınırları işlenmiş ve uygulama yerinin işaretlendiği harita; yalnızca bina bahçesine konulacak başvurularda istenir.

Bina cephelerine konulacak reklam uygulamalarında ise liste daha ağırdır: binanın pafta, ada, parsel bilgisi, cephenin farklı açılardan fotoğrafları, fotomontajla hazırlanmış ölçülü tasarım ve tüm mal sahiplerinden veya bina yönetiminden alınmış, tarih aralığı belirtilmiş noter tasdikli muvafakatname istenir.

Tabela firmasından hangi çizimleri istemelisiniz?

Başvuru dosyasının teknik kısmını genellikle tabela firması hazırlar. İyi bir dosyada şunlar bulunur:

• Tabelanın önden ve yandan görünüşü, en-boy-derinlik ölçüleri,
• Cephe fotoğrafı üzerine yerleştirilmiş ölçekli görsel (fotomontaj),
• Işıklı olup olmadığı ve ışık tipi,
• Montaj yüksekliği ve kaldırıma göre konumu.

Tasarım ve ölçü aşamasını izinle birlikte planlamak için tabela tasarım hizmeti ve tabela yaptırma süreci sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Tabela Yönetmeliğine Göre Zemin Kat Ölçü Kuralları

Dükkân ve mağaza tabelalarının büyük çoğunluğu zemin kattadır. Yönetmeliğin 6. maddesi bu tabelalar için şu sınırları koyar:

• Bodrum, zemin veya asma katta faaliyet gösteren işyerlerinin tanıtım elemanları en fazla 1 metre yüksekliğinde ve en fazla 0,30 metre derinliğinde olabilir ve yaya dolaşımını engellememek kaydıyla işyeri cephesi boyunca konulabilir.
• Aynı binanın zemin katında birden fazla işyeri varsa tabelalar arasında yatayda uyum aranır. Son uygulayıcı, önceden standartlara uygun yapılmış uygulamaya uymak zorundadır.
• Zemin kat alın yüzeyinde yeterli alan yoksa, 1. kat maliki ve bina yönetiminin muvafakatiyle 1. kat parapet yüzeyleri kullanılabilir.
• Cam cepheli bodrum, zemin ve asma kat cepheleri cam grafiği veya yapıştırma film tekniğiyle tanıtım alanı olarak kullanılabilir.
• Montaj sırasında cephedeki motif, süsleme ve kabartmalar kapatılmamalı, binanın özgün yapısına zarar verilmemelidir.

Bu kurallar, ince profilli kutu harf tabela ve 30 cm derinliği aşmayan ışıklı tabela çözümlerinin neden bu kadar yaygın olduğunu da açıklar. Mağaza cephesi için model seçerken mağaza tabelası sayfamızdaki örneklere göz atabilirsiniz.

Çıkıntı yapan bayrak tabelalar

Yönetmeliğin genel ilkelerine göre reklam, ilan ve tanıtım uygulamaları yatayda ve dikeyde çıkıntı oluşturacak şekilde konulamaz. Binanın mimari veya tarihi özelliği varsa, tekstil malzemeden yapılması kaydıyla ilgili müdürlüğün uygun gördüğü tasarıma izin verilebilir. Eczaneler için ise ayrıca özel bir hüküm vardır (aşağıda anlatıyoruz). Cepheye dik bir bayrak tabela planlıyorsanız bunu mutlaka önceden belediyeye sorun.

Üst Katlar, Son Kat ve Çatı Tabelaları

Üst katlardaki işyerleri için kurallar daha sıkıdır. Yönetmeliğin 6. maddesine göre:

Bu hükümler, üst kat tabelalarında neden sıklıkla paslanmaz kutu harf tabela tercih edildiğini de gösterir. Çatı ve cephe projelerinde ölçüleri baştan yönetmeliğe göre kurmak için çatı ve duvar tabela sayfamıza bakabilirsiniz.

Totem, Ayaklı Tabela ve Tente Kuralları

Bahçesi olan binalardaki işyerleri için yönetmelik ayaklı tanıtım uygulamalarına belirli ölçülerle izin verir:

• Bahçe nizamlı yapılarda ayaklı tanıtım: Bina cephesindeki tanıtımın yeterli görülmediği durumlarda en fazla 3 m yükseklik, 2 m en ve 0,40 m derinlikte, kendi parsel sınırları içinde kalmak koşuluyla konulabilir.
• Normal katlarda işyerleri varsa: Bu işyerleri bahçeye ayrı ayrı ayaklı tanıtım koyamaz; parsel içinde kalmak ve kaldırıma taşmamak kaydıyla her yapı bloğu için 1 adet ortak ayaklı tanıtım konulabilir.
• Büyük parseller: Konum, arsa alanı ve tesis büyüklüğü dikkate alınarak ayaklı tanıtımın yüksekliği en fazla 7 m olacak şekilde artırılabilir.
• Bahçe duvarları: Duvar yüksekliğini artırmayacak şekilde tanıtım uygulaması konulabilir.
• Tente: Zemin kattaki işyerlerinin cephesine işyerinin adı ve logosu bulunan tente konulabilir. Tente açıldığında yerden yüksekliği en az 2,40 m, genişliği kaldırım genişliğini aşmayacak şekilde en fazla 1,50 m olmalıdır.

Boş parsellere reklam veya tanıtım uygulaması konulamaz. Akaryakıt istasyonu, AVM veya fabrika gibi büyük parsellerde totem tabela planlıyorsanız yükseklik ve konum için başvurudan önce ön görüş almanız, projeyi gereksiz revizyondan korur.

Tabela Yönetmeliğinin Genel İlkeleri: Işık, Dil, Güvenlik

Yönetmeliğin 4. maddesindeki genel ilkeler, her tabela için geçerlidir. Tasarım aşamasında en çok işimize yarayanlar şunlardır:

• Her uygulama için ayrı izin: Her reklam, ilan ve tanıtım uygulaması için ayrı izin alınır. Yapılan müracaatlar izin sayılmaz; izin alınmadan uygulama yapılamaz.
• Dayanıklı taşıyıcı sistem: Taşıyıcı sistemler yağmur, rüzgâr ve deprem gibi dış etkenlere karşı dayanıklı olmalıdır.
• Işık şiddeti: Işıklı uygulamalarda ışık şiddeti çevreyi rahatsız etmeyecek düzeyde olmalıdır.
• Yabancı dil: Tescilli markaların mesajları yabancı dilde iletilecekse açık ve anlaşılır bir Türkçe tercümesinin bulunması zorunludur.
• Görüntü engeli: Uygulamalar birbirinin görüntüsünü engelleyecek şekilde yerleştirilemez; ağaçların üzerine ve çevresine uygulama yapılamaz.
• Özel günler: Yılbaşı, bayram ve açılış gibi özel günlerde süresi 14 günü aşmamak şartıyla ışıklı veya ışıksız süsleme ve tanıtım uygulamaları yapılabilir.
• Güvenlik sorumluluğu: Uygulamayı yapanlar tüm emniyet tedbirlerini almakla yükümlüdür ve üçüncü kişilere karşı doğacak zararlardan sorumludur.

Işık seçimi konusunda LED tabela rehberimiz, cepheye dengeli ışık dağıtan çözümleri anlatır.

Tabela Ruhsatı Başvurusu Adım Adım

Halk arasında "tabela ruhsatı" denen belge, yönetmelikte "izin belgesi" olarak geçer. Uygulamada süreç genellikle şöyle ilerler:

1. Yetkili belediyeyi belirleyin: İşyeriniz ana arter veya meydana cepheliyse İBB, değilse ilçe belediyesi.
2. Cepheyi ölçtürün ve fotoğraflayın: Alın yüzeyi yüksekliği, kaldırım genişliği ve komşu tabelaların hizası not edilir.
3. Yönetmeliğe uygun tasarım hazırlatın: Zemin katta 1 m yükseklik ve 0,30 m derinlik gibi sınırlar baştan çizime işlenir.
4. Belgeleri toplayın: Dilekçe, ölçülü tasarım, işaretli fotoğraf, kira kontratı veya tapu; bahçe uygulamasıysa hâlihazır harita.
5. Başvuruyu yapın ve izni bekleyin: Müracaat izin sayılmadığı için izin çıkmadan montaj yapılmaz.
6. İzin belgesindeki bilgilere uygun üretim ve montaj: Tabela, izin verilen ölçü, şekil ve nitelikte üretilir.
7. Vergi beyanı: Tabela asılmadan önce ilan ve reklam vergisi beyannamesi ilgili belediyeye verilir.

İzin belgesi ve izin süresi

Yönetmeliğin 13. maddesine göre izin belgesinde firma adı ve adresi, uygulamanın yeri, şekli, ebatları, cinsi, niteliği ile izin başlangıç ve bitiş tarihleri yer alır. 14. maddeye göre tanıtım elemanları için izin, tabi olduğu yönetmelik süresince geçerlidir; reklam elemanları için izin ise verildiği takvim yılı ve takip eden 2 yıl geçerlidir. Kentsel tasarım projesi uygulanan alanlarda projeye aykırı kalan izinler iptal edilebilir.

Tabela izni ile işyeri ruhsatı farkı

Tabela izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatından ayrı bir izindir. Ruhsatınızın olması tabelanın izinli olduğu anlamına gelmez; aynı şekilde tabela izni de işyeri ruhsatının yerine geçmez. İkisini paralel yürütmek zaman kazandırır.

İzinsiz Tabelanın Sonuçları ve Vergiyle İlişkisi

Yönetmeliğin 15 ve 16. maddelerine göre denetimi ilgili belediyenin zabıta müdürlükleri yapar. Yönetmeliğe aykırı veya izinsiz konulan tabelalar hakkında ilgili mevzuata göre cezai işlem uygulanır. Kamu ortak kullanım alanlarına izinsiz konulan uygulamalar belediyece kaldırılır veya kaldırtılır; diğer izinsiz uygulamaların ise tebligat üzerine ilgilileri tarafından derhâl kaldırılması gerekir, kaldırılmazsa belediye kaldırır ve 1608 sayılı Kanun çerçevesinde işlem yapılır.

Tabela izni ile vergi ayrı süreçlerdir. Yönetmelik, reklam, ilan ve tanıtım uygulamalarının 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu kapsamında vergiye tabi olduğunu ve tahsilatın ilgili belediyece yapılacağını hatırlatır. Verginin nasıl hesaplandığını tabela vergisi rehberimizde ayrıntılı anlattık; kanun metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.

Meslek Gruplarına Özel Tabela Kuralları

Bazı meslekler için belediye yönetmeliğine ek olarak kendi mevzuatları da tabela kuralı koyar:

• Eczaneler: İstanbul yönetmeliğine göre eczane cephelerine her cephede bir adet olmak üzere en fazla 0,50 m genişlik, 0,70 m boy ve 0,20 m derinlikte, cepheye dik ve yerden yüksekliği en az 2,40 m olan tanıtım elemanı konulabilir. Ayrıca Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik ile Türk Eczacıları Birliği standartları geçerlidir. Ayrıntılar eczane E tabela rehberimizde ve eczane tabelaları sayfamızda.
• Sağlık kuruluşları ve diğer meslekler: Klinik, muayenehane ve benzeri işyerleri için ilgili bakanlık veya meslek kuruluşu düzenlemeleri de ölçü ve içerik kuralı getirebilir. Başvurudan önce hem belediyenize hem meslek odanıza danışın. Örnek uygulamalar için klinik tabelası sayfamıza bakabilirsiniz.

Tabela Yönetmeliğinde Sık Yapılan Hatalar

1. Önce montaj, sonra başvuru: Yönetmelik açıkça müracaatın izin sayılmadığını söyler. Tabela izni çıkmadan asılan tabela söküm riskiyle karşılaşır.
2. Derinliği hesaba katmamak: Zemin katta 0,30 m derinlik sınırı, kalın kasalı eski tip ışıklı kutularda aşılabilir.
3. Komşu hizasını görmezden gelmek: Aynı bina altında yatay uyum aranır; son gelen, mevcut uygun uygulamaya uymak zorundadır.
4. Normal kat cephesine tabela asmak: Farklı işyerlerinin bulunduğu binalarda normal kat cepheleri tanıtım alanı değildir.
5. Tabelaya reklam eklemek: Tanıtım elemanına ürün veya kampanya reklamı eklemek, uygulamanın niteliğini değiştirir.
6. Kira sözleşmesini unutmak: Başvuruda kira kontratı veya tapu istenir; bina yönetimi muvafakati gereken durumları da önceden çözün.

İlçenize Göre Tabela İzni

İstanbul'da tabela yönetmeliği il genelinde aynı temel çerçeveyi çizer; ancak başvurunun yapılacağı birim, istenen ek belgeler ve süreler ilçeden ilçeye değişebilir. Anadolu Yakası'nda sık çalıştığımız bölgelerle ilgili bilgiler için Maltepe tabela, Kadıköy tabela, Kartal tabela ve Ataşehir tabela sayfalarımıza bakabilirsiniz. Başvuru öncesinde ilçe belediyenizin kentsel tasarım veya imar birimini arayıp güncel belge listesini sormanızı öneririz.

Sıkça Sorulan Sorular

Tabela izni almak zorunlu mu?

Evet. İstanbul Reklam, İlan ve Tanıtım Yönetmeliği'ne göre her reklam, ilan ve tanıtım uygulaması için ayrı izin alınır; yapılan müracaatlar izin sayılmaz ve izin alınmadan uygulama yapılamaz. Diğer illerde de belediyeler benzer yönetmelikler uygular.

Tabela izni nereden alınır?

İstanbul'da ana arter ve meydanlara cepheli yerlerde İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kentsel Tasarım Müdürlüğü'nden, diğer yerlerde ilçe belediyesinden alınır. İşyerinizin hangi kapsamda olduğunu ilçe belediyeniz söyleyebilir.

Tabela ruhsatı için hangi belgeler gerekir?

Bina cephesi veya bahçesindeki tanıtım tabelaları için dilekçe (vergi numarasıyla), ölçülendirilmiş tasarım, yerin işaretlendiği geniş açılı fotoğraf ve kira kontratı veya tapu örneği istenir. Bahçeye konulacak tabelalarda ayrıca 1/1000 ölçekli hâlihazır harita gerekir.

Zemin kat tabelası en fazla kaç cm olabilir?

İstanbul yönetmeliğine göre bodrum, zemin veya asma kattaki işyerlerinin tanıtım elemanları en fazla 1 metre yükseklik ve 0,30 metre derinlikte olabilir ve yaya dolaşımını engellememelidir. İlçe uygulamasını ayrıca teyit edin.

Tabela izni ne kadar süre geçerli?

Yönetmeliğe göre işyerinin kendi tanıtım tabelası için verilen izin, tabi olduğu yönetmelik süresince geçerlidir. Reklam elemanlarında ise izin, verildiği takvim yılı ve takip eden 2 yıl için geçerlidir.

İzinsiz tabela asarsam ne olur?

Denetim zabıta tarafından yapılır. Yönetmeliğe aykırı veya izinsiz tabelalar için cezai işlem uygulanabilir; tebligata rağmen kaldırılmayan uygulamalar belediyece kaldırılır veya kaldırtılır.

Tabela izni aldım, ayrıca vergi öder miyim?

Evet. Tabela izni ile ilan ve reklam vergisi ayrı yükümlülüklerdir. İzinli bir tabela da 2464 sayılı Kanun kapsamında vergiye tabidir; istisna kapsamındaki küçük ışıksız levhalar hariç.

Tabelanızı baştan yönetmeliğe uygun ölçülerle tasarlamak, izin sürecini hızlandırır ve söküm riskini ortadan kaldırır. 1993'ten beri Maltepe'deki atölyemizde tabela tasarlayıp üreten Tabela Dünyası tabela atölyesi olarak cephenize uygun ölçü ve model önerisi için 0216 305 00 20 numarasından bize ulaşabilir veya WhatsApp üzerinden 0555 994 95 50 ile cephe fotoğrafınızı göndererek teklif isteyebilirsiniz.